Werkterrein

Volksgezondheid in brede zin

De advisering van de Gezondheidsraad richt zich op volksgezondheidsbeleid in brede zin. Daaronder verstaat de raad om te beginnen onderstaande beleidsterreinen waarvoor de verantwoordelijkheid is belegd bij het ministerie van VWS: 

• de publieke gezondheidszorg, zoals vaccinatieprogramma’s, bevolkingsonderzoeken en jeugdgezondheidszorg; 
• de zorg, waaronder curatieve zorg, preventieve interventies binnen de zorg, en zorg en ondersteuning voor mensen die langdurig zijn aangewezen op hulp bij gezondheid en functioneren.

Volksgezondheid wordt echter niet uitsluitend bepaald door het beleid van het ministerie van VWS. Ook beleid op terreinen als leefomgeving, arbeidsomstandigheden, voeding, onderwijs en infrastructuur heeft belangrijke gevolgen voor de gezondheid. Daarom adviseert de Gezondheidsraad ook buiten het domein van het ministerie van VWS. De meeste adviesvragen komen van de bewindspersonen van VWS, maar ook de ministeries van SZW, LVVN en IenW vragen de raad om advies wanneer beleidsterreinen raken aan gezondheid. Incidenteel leggen ook andere departementen adviesvragen voor aan de Gezondheidsraad. Soms worden adviesvragen gesteld door het parlement. Daarnaast kan de Gezondheidsraad uit eigen beweging adviseren over volksgezondheidsvraagstukken die om onafhankelijke wetenschappelijke advisering vragen.

Typische Gezondheidsraadvraagstukken

Typische vraagstukken voor de Gezondheidsraad zijn: 

• Welke gezondheidsrisico’s of –baten zijn wetenschappelijk gezien aannemelijk?
  Recente voorbeelden zijn de adviezen over de richtlijnen voor goede voeding, over de schadelijke effecten van kerosinemotoremissie, over alcohol en de gevolgen ervan op de volksgezondheid en maatschappij, en over de effecten van herhaald hoofdcontact in sport op het risico op dementie. 
• Welke maatregelen of voorzieningen zijn naar de huidige stand van de wetenschap effectief en verantwoord?
  Recente voorbeelden zijn de adviezen over de inzet van het middel clesrovimab in de immunisatiecampagne tegen het RSV (virus dat luchtweginfecties veroorzaakt), over preventie en vroegdiagnostiek van dementie, over transgenderzorg voor jongeren en over de toelaatbaarheid van nieuwe vormen van lijkbezorging. 
• Waar is versterking van kennisinfrastructuur nodig om effectief en verantwoord gezondheidsbeleid te kunnen ontwikkelen?
  Goed beleid vraagt om een robuuste wetenschappelijke kennisbasis. Daarom signaleert de Gezondheidsraad waar de Nederlandse kennisinfrastructuur onvoldoende is om toekomstige beleidsvragen op het gebied van volksgezondheid te kunnen beantwoorden. Een recent voorbeeld daarvan is het advies over post-COVID, waarin ook aanbevelingen zijn gedaan voor het versterken van de kennisuitwisseling over post-COVID en andere post-acute infectiesyndromen (PAIS).

Werkprogramma

Om de beleidsontwikkeling goed te kunnen ondersteunen sluit de werkagenda van de Gezondheidsraad aan bij actuele beleidsprioriteiten van regering en parlement, zonder dat de inhoud van de adviezen daardoor wordt bepaald.
De onderwerpen waar de Gezondheidsraad aan werkt of mee gaat beginnen worden beschreven in een werkprogramma. Het werkprogramma wordt in samenspraak met de departementen opgesteld. Zowel de Gezondheidsraad als de departementen agenderen mogelijk relevante onderwerpen. Om ervoor te zorgen dat het werkprogramma passend is bij de taak, de rol en de ambities van de Gezondheidsraad, kijkt de raad ieder jaar kritisch naar de reikwijdte en de prioritering van de adviezen. 
Omdat de prioritering van adviezen kan veranderen, wordt op de pagina Aankomende adviezen steeds de actuele stand van zaken weergegeven.

Adviesdomeinen

De Gezondheidsraad heeft het brede werkterrein van volksgezondheid en verdeeld in 6 adviesdomeinen:

• Vaccinatie en screening
• Voeding
• Leefomgeving
• Arbeidsomstandigheden
• Zorg
• Gezondheidsgerelateerd gedrag