Omgaan met belangen

Een advies van de Gezondheidsraad hoort gebaseerd te zijn op een onbevooroordeelde, transparante weging van wetenschappelijke gegevens, feiten en opvattingen.

Alle kandidaat-commissieleden zijn experts op het terrein van de adviesvraag. Maar juist vanwege die expertise kunnen zij ook belangen hebben. Dit is verduidelijkt in de infographic Omgaan met belangen.

Omgaan met belangen

Beeld: Karin Shwandt

De Gezondheidsraad onderschrijft een code om oneigenlijke beïnvloeding door belangenverstrengeling tegen te gaan. Kandidaat-commissieleden moeten aan de hand van een uitvoerige belangenverklaring inzicht geven in hun mogelijke financiële belangen, persoonlijke relaties, reputatiemanagement en extern gefinancierd onderzoek. De leiding beoordeelt vervolgens of deze belangen het lidmaatschap in de weg staan. Als uit de belangenverklaring blijkt dat er een belangenconflict kan optreden, gelden de volgende uitgangspunten:

  • iemand die persoonlijk financieel gewin kan hebben bij de uitkomst van een advies, kan geen rol spelen in de totstandkoming van dat advies
  • een deskundige die geen persoonlijk financieel maar wel een ander - scherp af te bakenen - belang heeft, kan commissielid worden met de beperking dat hij buiten de beraadslaging wordt gehouden bij het onderwerp waarop zijn belang betrekking heeft
  • iemand met een niet scherp af te bakenen belang wordt geen lid van de commissie, maar kan wel worden geraadpleegd door de commissie. Ook deskundigen die werken bij een dienstonderdeel van een ministerie kunnen (structureel) worden geraadpleegd.

Onderlinge openheid over ieders activiteiten is een vast onderdeel bij de installatie van iedere commissie. Mocht gedurende het adviestraject een nieuwe relatie ontstaan, dan hoort een commissielid dit te melden. De raadsvoorzitter bekijkt dan weer of er geen belangenverstrengeling optreedt. Een commissielid dat ontslag wil nemen, kan dit voorleggen aan de voorzitter van de Gezondheidsraad.

De belangen van een beraadsgroep en (vaste) commissie zijn openbaar. Dat betekent dat ze door iedereen die daarin geïnteresseerd is, voor welk doel dan ook, ingezien kunnen worden. Daarom toont deze website bij de lopende adviestrajecten zowel de commissiesamenstelling als de belangenverklaringen van de betreffende leden. Net zoals bij de beraadsgroepen en de vaste commissies.