De Gezondheidsraad adviseert onafhankelijk. Dat betekent dat de adviezen de stand van wetenschap beschrijven, niet vertekend door belangen van mensen of organisaties. Transparantie over mogelijke belangen is daarom een vereiste.

Openheid en afweging

Belangen kunnen er altijd zijn. Om zo goed mogelijke adviezen af te leveren maakt de Gezondheidsraad gebruik van topexperts. Deze deskundigen leveren geregeld ook hun specifieke expertise aan andere instanties, zoals patiëntenorganisaties, overheden of het bedrijfsleven. Dat iemand verschillende rollen en contacten heeft, hoeft niet per se een probleem te zijn. Als algemene eis geldt dat een commissielid geen direct persoonlijk of financieel belang mag hebben bij een bepaald advies. De raad zorgt ervoor dat mogelijke belangen transparant zijn. Altijd vindt een bewuste afweging plaats of er geen belangenconflict kan ontstaan en of er voldoende tegenwicht is voor eventuele belangen binnen een commissie.

Procedure bij benoeming tot lid van de raad, beraadsgroep of commissie

Elke deskundige die bijdraagt aan het werk van de raad vult de belangenverklaring in waarmee hij of zij informatie verstrekt over verkregen onderzoeksgelden en mogelijke persoonlijke financiële en andere belangen. Op basis hiervan besluit de leiding van de Gezondheidsraad of iemand wel of niet als lid kan deelnemen. Een deskundige die geen persoonlijk maar wel een ander, scherp af te bakenen, belang heeft kan lid worden met de beperking dat hij of zij buiten de vergadering wordt gehouden bij het onderwerp waarop het belang betrekking heeft. In de beraadsgroepen en commissies worden de verklaringen van alle leden besproken, zodat men op de hoogte is van elkaars nevenfuncties en belangen.

Belangenverklaringen ter inzage op de website

De belangenverklaringen worden periodiek geactualiseerd en op deze website openbaar gemaakt. De verklaringen van beraadsgroepleden en van leden van vaste commissies zijn onder die kopjes te vinden. De verklaringen van beraadsgroepleden en van leden van vaste en ad hoc-commissies zijn onder die kopjes te vinden. Als deskundigen aan verschillende activiteiten hebben meegewerkt, zijn verschillende belangenverklaringen beschikbaar.

Inbreng als geraadpleegd deskundige of waarnemer

Soms zijn er op een specialistisch gebied maar weinig deskundigen. Als hun inbreng in een advies niet kan worden gemist, maar er is een schijn van belangenverstrengeling waardoor ze geen commissielid kunnen worden, dan is een optreden als geraadpleegd deskundige een optie. Zijn de bewuste deskundigen werkzaam bij een ministerie of een daaronder ressorterende organisatie dan worden zij automatisch geraadpleegd deskundige. Bij uitzondering kan een deskundige die werkzaam is bij een overheidsorganisatie structureel worden geraadpleegd. Hij of zij heeft geen stemrecht bij het formuleren van conclusies en aanbevelingen door een commissie en is niet medeverantwoordelijk voor de inhoud van het advies.

Standaard worden één of meer waarnemers toegevoegd aan beraadsgroepen en commissies. Zij vertegenwoordigen een ministerie of andere overheidsorganisatie, maar zijn niet per se inhoudelijk deskundig. Vaak zijn waarnemers betrokken geweest bij het opstellen van een adviesaanvraag en zullen zij worden ingeschakeld bij het formuleren van een ministeriële reactie op het advies of bij het uitwerken van beleidsmaatregelen. Ook waarnemers hebben geen stemrecht.