Insectenresistente en herbicide-tolerante maïs (1507)

De firma’s Pioneer Hi-Bred en Mycogen Seeds dienden ge­za­men­lijk als aan­vra­ger een vei­lig­heids­dos­sier in over de ge­ne­tisch ge­mo­di­fi­ceer­de maïslijn 1507. Het dossier bevat mo­le­cu­lair-bi­o­lo­gi­sche, voe­dings­kun­di­ge en toxi­co­lo­gi­sche in­for­ma­tie. Als re­fe­ren­tie dient een con­ven­ti­o­ne­le maïslijn met een ge­schie­de­nis van veilig gebruik in de Eu­ro­pe­se Unie. De ge­mo­di­fi­ceer­de maïslijn ver­schilt van een con­ven­ti­o­ne­le lijn door de aan­we­zig­heid van de genen cry1F en pat en de ex­pres­sie­pro­duc­ten hiervan, het Cry1F- en het PAT-ei­wit. De in­ge­brach­te genen zijn af­kom­stig uit bacteriën en aan­ge­past voor een op­ti­ma­le ex­pres­sie in de plant. Hier­door is de maïsplant bestand tegen vraat door be­paal­de plaag­in­sec­ten en tegen be­han­de­ling met het her­bi­ci­de glu­fo­si­naat-am­mo­ni­um op het veld. Uit de mo­le­cu­lair-bi­o­lo­gi­sche analyse van het nieuwe gewas is ge­ble­ken dat één vol­le­di­ge kopie van deze beide genen aan­we­zig is op één enkele plaats in het DNA van 1507-maïs. Er zijn geen aan­wij­zin­gen dat de nieuwe ei­wit­ten in de voor­ko­men­de con­cen­tra­ties toxisch of al­ler­geen zijn voor de mens. De beoogde ver­an­de­ring is gepaard gegaan met on­be­doel­de her­schik­kin­gen van DNA aan de rand van de in­ser­tie, die ook in detail zijn ge­a­na­ly­seerd. Er zijn geen aan­wij­zin­gen dat de ver­an­de­rin­gen in het genoom van de maïsplant leiden tot de on­be­doel­de pro­duc­tie van andere nieuwe ei­wit­ten. De sa­men­stel­ling van de ge­mo­di­fi­ceer­de maïslijn is ver­ge­le­ken met die van een vrijwel isogene, niet-ge­mo­di­fi­ceer­de maïslijn door che­mi­sche analyse van een groot aantal be­stand­de­len: micro- en ma­cro-nu­triënten, an­ti­nu­triënten en se­cun­dai­re plan­ten­stof­fen. Daartoe werden op meer­de­re lo­ca­ties veld­proe­ven gedaan, waarvan de re­sul­ta­ten per af­zon­der­lij­ke locatie werden ver­werkt. Waar­ge­no­men va­ri­a­ties in de on­der­zoch­te com­po­nen­ten blijven binnen li­te­ra­tuur­waar­den en hebben ge­zond­heids­kun­dig gezien geen con­se­quen­ties. Ook uit sub­chro­nisch proef­dier­on­der­zoek zijn geen na­de­li­ge bij­ef­fec­ten van de mo­di­fi­ca­tie in 1507-maïs naar voren gekomen. De com­mis­sie acht de in­for­ma­tie in het dossier een vol­doen­de basis voor een vei­lig­heid­s­eva­lu­a­tie. De in­ge­dien­de ge­ge­vens zijn in het dossier correct geïnter­pre­teerd. Op basis van de huidige stand van de we­ten­schap luidt het oordeel van de com­mis­sie dat con­sump­tie van 1507-maïs en daaruit ge­pro­du­ceer­de voe­dings­mid­de­len en voed­se­lin­gre­diënten voor de mens even veilig is als con­sump­tie van gang­ba­re niet ge­ne­tisch ge­mo­di­fi­ceer­de maïs en maïspro­duc­ten.

Commissie

• Prof. dr LM Schoonhoven, emeritus hoogleraar entomologie; Wageningen Universiteit en Researchcentrum, voorzitter
• Prof. dr CAFM Bruijnzeel-Koomen, hoogleraar dermatologie/allergologie; Academisch Ziekenhuis Utrecht
• Ir EJ Kok, toxicoloog; RIKILT-DLO Wageningen
• Dr CF van Kreijl, moleculair-bioloog; RIVM Bilthoven
• Prof. dr P van der Laan, hoogleraar statistiek; Technische Universiteit Eindhoven
• Dr FM Nagengast, gastro-enteroloog; Academisch Ziekenhuis Nijmegen
• Dr ir JMA van Raaij, voedingsfysioloog; Wageningen Universiteit and Researchcentrum
• Prof. dr ir G Schaafsma, hoogleraar voeding; TNO Voeding, Zeist
• Prof. dr EG Schouten, hoogleraar epidemiologie; Wageningen Universiteit and Researchcentrum
• Dr GJA Speijers, toxicoloog; RIVM Bilthoven
• Prof. dr WJ Stiekema, hoogleraar bioinformatica; Wageningen Universiteit en Researchcentrum
• Ir R Top, Ministerie van VWS; Den Haag, adviseur
• Prof. dr WM de Vos, hoogleraar microbiologie; Wageningen Universiteit en Researchcentrum
• Dr ir F van der Wilk, COGEM, Bilthoven, adviseur
• Dr RA Woutersen, toxicoloog; TNO Voeding, Zeist
• Dr CMA van Rossum, Gezondheidsraad, Den Haag, secretaris