Decubitus

In het kader van de doelmatigheidsanalyse van bestaande medische verrichtingen (’126-lijst’) beoordeelt een commissie van de Gezondheidsraad in dit advies de stand der wetenschap op het gebied van decubitus. Decubitus, ook wel doorliggen genoemd, is de verzamelnaam voor degeneratieve veranderingen in de huid en het onderliggende weefsel die veroorzaakt worden door druk, schuif- of wrijfkrachten of een combinatie van deze krachten. Of, en in welke graad decubitus ontstaat, is tevens afhankelijk van patiëntgebonden factoren. De belangrijkste zijn leeftijd, neurologische toestand, voedingsstatus, de doorbloeding en de vochtigheid van de huid.

Uit een recente landelijke prevalentiemeting in Nederland blijkt dat decubitus in academische ziekenhuizen bij 14 procent van de patiënten vóórkomt, in algemene ziekenhuizen bij 20 procent, in verpleeghuizen bij 29 procent van de bewoners en in verzorgingshuizen bij 12 procent. In de thuiszorg is de waargenomen prevalentie 17 procent. De commissie schat de jaarlijkse directe kosten van decubitus in Nederland op ten minste één miljard gulden. Dit is meer dan één procent van de totale kosten van de gezondheidszorg in 1998.

De commissie constateert dat de stand van de wetenschap op het gebied van decubitus mager is. Het gebrek aan uitkomsten van adequaat wetenschappelijk onderzoek geldt vooral op het gebied van wondverzorging en antidecubitus-matrassen en -zitkussens. Daarnaast is het de vraag of het gebruik van de diverse risicoschalen in de huidige vorm leidt tot passende decubituszorg. Niettemin zijn op basis van het huidige kennisniveau duidelijke richtlijnen opgesteld voor preventie en behandeling van decubitus. De commissie onderschrijft deze richtlijnen.